Reklama
Polityka_blog_top_bill_desktop
Polityka_blog_top_bill_mobile_Adslot1
Polityka_blog_top_bill_mobile_Adslot2
Medycyna i okolice - Druga strona stetoskopu Medycyna i okolice - Druga strona stetoskopu Medycyna i okolice - Druga strona stetoskopu

22.02.2015
niedziela

Współpraca lekarzy z firmami medycznymi – kroki ku normalności

22 lutego 2015, niedziela,

Niejasne i niejasno egzekwowane zasady współpracy lekarzy z firmami medycznymi to jeden ze wstydliwych punktów odróżniących Polskę od krajów „starej UE” oraz USA. Ostatnie decyzje i wypowiedzi ministra zdrowia dają nadzieję na zatarcie tych różnic w przewidywalnej przyszłości.

Minister Bartosz Arłukowicz odwołał kilku konsultantów krajowych, którzy odmówili złożenia oświadczeń o współpracy z firmami medycznymi lub złożyli je po wymaganym terminie. Uzasadnił swoją decyzję w rzetelnej wypowiedzi, z którą naprawdę warto się zapoznać.

Istotę problemu da się streścić w dwóch punktach.

Po pierwsze: współpraca firm medycznych z lekarzami jest konieczna – również dla utrzymania postępu medycyny, czyli dla dobra pacjentów.

Po drugie: ponieważ w grę wchodzą pieniądze (niekiedy ogromne), to oczywiste istnieje ryzyko nieuczciwych działań – zwłaszcza o charakterze korupcyjnym. Dlatego niezbędne jest, by reguły współpracy były jasne, a ich przestrzeganie – łatwe do kontrolowania.

Rozwińmy nieco obydwa te punkty.

Współpraca firm medycznych z lekarzami – zwłaszcza uznanymi autorytetami w zawodzie – jest konieczna. Opinie lekarzy przyczyniają się do określenia kierunków badań nad nowymi terapiami i metodami diagnostycznymi, a następnie ich wdrażania. Każda duża firma medyczna korzysta regularnie z konsultacji kilku-kilkunastu ekspertów.

Warto sobie uświadomić, jak bardzo zmieniły się możliwości medycyny na przestrzeni ostatnich 20–50 lat. Postęp jest w dużej mierze następstwem współpracy lekarzy z firmami medycznymi, które przecież wciąż szukają pomysłów na nowe produkty. Chcą produkować to, co się przyda, żeby potem na tym zarobić.

Przy okazji – przestańmy myśleć, mówić i pisać o dochodach firm medycznych jako o czymś nieeleganckim lub wręcz nieprzyzwoitym. Pamiętajmy natomiast, że opracowanie nowej technologii wymaga istotnych nakładów finansowych. Nowa technologia może z kolei dać szansę tym pacjentom, których choroba była dotychczas nieuleczalna lub niemożliwa do wykrycia na etapie na tyle wczesnym, by zachować realne prawdopodobieństwo skutecznego jej leczenia.

Firma zarobi zarobi zatem na tym, co będzie się sprzedawać, bo udzieli pacjentom pomocy. Sęk w tym, że nie zawsze ma ideę, jaka nowa technologia może być pomocna. Ma pieniądze, narzędzia badawcze, potencjał produkcyjny, ale nie zawsze ma wiedzę o tym, jakich narzędzi terapeutycznych i diagnostycznych brakuje lekarzom w ich pracy. Współpraca z ekspertami ze środowiska lekarskiego ma tu kluczowe znaczenie. Bez niej z pewnością nie byłoby niektórych leków, urządzeń do terapii serca ani wyrafinowanych technologii stosowanych w neurochirurgii – z niewątpliwą korzyścią dla chorych.

Kiedy nowy lek lub sprzęt medyczny przejdzie pierwsze testy, sprawdzające, czy metoda spełnia kryteria elementarnego bezpieczeństwa, kolejnym etapem są badania dotyczące zastosowania klinicznego u konkretnie zdefiniowanych pacjentów. Takie testy muszą być przeprowadzane w placówkach spełniających określone wymagania – zanim nastąpi zgoda na powszechne zastosowanie metody. To oczywiście kolejna forma współpracy lekarzy i firm.

Firmy medyczne wspierają również kształcenie podyplomowe lekarzy. Wspierają niezależne konferencje naukowe. Bez ich wsparcia bardzo cenne dydaktycznie kongresy nie byłyby możliwe. Oczywiście budują w ten sposób swój wizerunek – czyli znowu źródłem jest biznes, ale efekty wykraczają daleko poza ten aspekt.

Medycyna kliniczna jest zatem nierozerwalnie związana z firmami medycznymi. Integralną częścią tego związku są biznesowe relacje lekarzy z firmami. Tyle że takie relacje nie powinny być tematem ustnych i pisemnych insynuacji, lecz podlegać bardzo jasnym regułom.

Jeżeli współpraca jest jawna, to łatwo uniknąć wątpliwych etycznie sytuacji. Jest oczywiste, że lekarz, który pobiera honoraria od firmy medycznej, nie powinien uczestniczyć w rozstrzyganiu przetargu, w którym startuje ta firma. Jeżeli wygłasza wykład na temat choroby, w której diagnostyce lub leczeniu mogą być stosowane produkty płacącej mu firmy, to musi na samym wstępie jednoznacznie to zakomunikować. Audytorium weźmie to pod uwagę, interpretując przekazywane przez wykładowcę treści. Takie są reguły gry w cywilizowanym świecie.

Muszę przyznać ze smutkiem, że w Polsce nie zawsze się ich przestrzega. Tymczasem w krajach Zachodu liczne związki z firmami medycznymi traktowane są jako swoista miara wiarygodności eksperta medycznego. Brzmi paradoksalnie, ale tylko na pozór.

Wyobraźmy sobie, że w jakiejś dziedzinie medycyny konkurują ze sobą trzy firmy będące głównymi graczami na tym rynku. Jeżeli lekarz jest ekspertem wszystkich trzech, to oznacza, że w wyrażanych opiniach nie faworyzuje żadnej z nich. W przeciwnym razie pozostałe zakończyłyby współpracę. Istnieje niemało ekspertów medycznych pracujących dla jednej firmy i nietrudno się domyślić, że przedstawiane przez nich poglądy traktowane są z większą ostrożnością.

Wyegzekwowanie od konsultantów krajowych obowiązku deklaracji współpracy z firmami medycznymi jest pierwszym od dawna działaniem ministra Arłukowicza, o którym można wyrazić się wyłącznie dobrze.

Kwestia współpracy lekarzy z firmami medycznymi ma również swój aspekt ilościowy: brak wiedzy na temat wysokości honorariów płaconych lekarzom przez firmy medyczne nie służy budowaniu zaufania ani wobec firm, ani wobec lekarzy. Stwarza za to znakomity punkt wyjścia dla insynuacji.

Dlatego jako bardzo pozytywną należy przyjąć decyzję firm farmaceutycznych, zrzeszonych w związku INFARMA (podaję za onet.pl). Przyjęły one Kodeks Przejrzystości Europejskiej Federacji Przemysłu i Stowarzyszeń Farmaceutycznych EFPIA oraz ogłosiły, że od 2016 roku będą publikować raporty dotyczące wypłacanych lekarzom honorariów, pokrywania kosztów związanych z ich podróżami oraz darowizn przekazywanych szpitalom.

Czy się to komuś podoba, czy nie – medycyna jest biznesem od zawsze, od kiedy lekarze zaczęli otrzymywać honoraria za swoją pracę. Mimo tego – a może właśnie dlatego – nikt zdrowo myślący nie rezygnuje z oczekiwań etycznych wobec lekarzy. Pora, by wreszcie i u nas zaczął przykładać podobną miarę do relacji między firmami medycznymi a lekarzami – i to do obydwu jej stron.

PS a capella: Dziękuję za link do pięknych antydepresantów. Czy lekarze biegają na nartach? Nie wiem. Problemem może być brak śniegu. Ale ideę nart biegowych/śladowych oczywiście poprzeć z głębi serca należy. Co niniejszym czynię.

Pan JackT: Dziękuję za troskę. To nie depresja. To intensywność życia zawodowego. Bardzo przepraszam za milczenie wszystkich Czytelników i Komentatorów.

Pan po zawale: Przyłączam się do gratulacji z powodu aktywności w chórze. Życzę pomyślnego leczenia kolana.

Pan quazik: Dziękuję za link – rzeczywiście świetny wywiad.

Pan Wacław1: 1. Proszę nie manipulować danymi. 2. Proszę nie wklejać całych artykułów – linki wystarczą. 3. Dostosowując się na chwilę do przedstawionej przez Pana konwencji, wcielę się na chwilę w rolę inkwizytora – ale takiego, jakim był opisany przez Andrzeja Sapkowskiego (i znakomicie zagrany w adaptacji radiowej przez Pana Artura Barcisia) Grzegorz Hejncze: nie będzie na razie stosu (czyli odsunięcia od komentowania tego blogu), ani lochu (czyli czasowego odsunięcia od komentowania). Jest ostrzeżenie. Życzę refleksji.

Reklama
Polityka_blog_bottom_rec_mobile
Reklama
Polityka_blog_bottom_rec_desktop

Komentarze: 12

Dodaj komentarz »
  1. Z perspektywy drobno-powiatowej.
    Parking przed szpitalem powiatowym zapchany autkami ,z rejestracjami przeważnie na W..,
    z których przystojne reprezentanki ,z obszernych bagazników,dobywają podarunki,sadząc po torebeczkach.
    Nie potrafię odróżnic ,które z nich są farmorepami a które technorepami.Autka podobne,
    repy też.
    Moja lekarka zwiedzała ostatnio wodospady Iguasu.

  2. A ja ostatnio widziałem, jak lekarzom długopisów brakuje. Nie ma sprawiedliwości 🙁

  3. Drobny przykład relacji lekarz – firma.
    klka lat temu, jak u mojej mamy wykryto astmę, jej lekarz z uporem maniaka przepisywał jej lek Foradil na (chyba) 30%. Mnie mój lekarz przepisywał dokładnie taki sam lek, Oxodil na ryczałt (3,20), tylko polskiej firmy. Bardzo długo trwało, aż mama zmusiła jej lekarza do zmiany leku na Oxodil.
    Zostawię to ocenie Gospodarza i blogowiczów.

  4. Reklama
    Polityka_blog_komentarze_rec_mobile
    Polityka_blog_komentarze_rec_desktop
  5. Bardzo potrzebny artykuł. Zaufanie do lekarza jest istotnym elementem terapii.

  6. @ andrzej52
    Zmiana leku nie wymaga decyzji lekarza (chyba że maźnie takna recepcie), można poszukać czegoś tańszego. Foradil obecnie jest na R 16,05 zł i 100%. Zmiana w gestii frmaceuty.

  7. mpn
    23 lutego o godz. 21:10 29760
    Zgoda, ale zmiana wysokości refundacji wymaga zgody lekarza, a ryczałt jest przypisany przez ministra do konkretnego leku, konkretnej FIRMY.

  8. mpn
    23 lutego o godz. 21:10 29760
    ===========================
    Farmaceuta nie może zmienić dyspozycji lekarza, musi wydać,
    to co jest napisane na recepcie. Dla pacjenta nazwa leku, architektura
    opakowania też jest lekiem, swoistym placebo.
    Pacjent – próbę zamiany leku traktuje jako manipulację, na jego zdrowiu,
    to wynika z ludzkiej natury, od człowieka chorego trudno oczekiwać
    racjonalności, on żyję swoją chorobą i niczym więcej nie myśli.
    Tę bezradność chorego wykorzystuje system – czyli mafia farmaceutyczna.
    .
    To wszystko jest owiane patologią , którą obszernie opisuje Pan Stefan,
    w tym bałaganie zdrowotnym, pacjent traci głowę, co wyraża się w braku
    zaufania do lekarza i farmaceuty.
    Jaki mamy tego skutek: kolejki, co najmniej 35 procenta naszej polskiej populacji
    jest na stałe, do końca życia, przywiązane do NFZ, wymaga ciągłego leczenia.

    PS Zbanowanie mam prawne pewne, po tej wypowiedzi, a niech tam, co się nie robi dla prawdy. Tym bardziej, że ma się ją jedną, jak d…. , tak mawiał filozof.
    Dla niej, czyli prawdy, Cygan kazał się powiesić…

  9. „Farmaceuta nie może zmienić dyspozycji lekarza, musi wydać,
    to co jest napisane na recepcie.”
    jesli lek nie jest refundowany, może dać zamiennik. Przy refundacji nie wiem, a na pewno nie może zamienić leku na ryczałt.

  10. @Wacław1.
    Cyganisz, z tym Cyganem Wacławie. Początkowo chciałem Ci odpisać, ale po namyśle… szkoda mi czasu.

  11. Poleciałem na miasto do znajomej farmaceutki, zapytałem – czy zamiast Foradilu
    możesz wydać Oxodil /leki mają tę samą substancję czynną, za Oxodil pacjent mniej płaci, prawdopodobnie substancję czynną produkuje i dystrybuuje jeden podmiot na świecie/ .
    Odpowiedziała – komputer mi podpowiada, że muszę wydać Foradil.

    Zamienniki obowiązują przy lekach na receptę, ale bez refundacji, za pełną odpłatnością. Niestety, muszę Was rozczarować, te ogłoszenia w każdej aptece w Polsce, które nakazują klientom aptek dopominać się o tańsze zamienniki – są wielką propagandową zmyłką, bo to dotyczy niewielkiej grupy leków, nie istotnej
    w ogólnym obrocie.
    Słusznie pisze Pan dr Stefan, że o konsumpcji leków decyduje, firma, który dany lek, o określonej nazwie produkuje, a rynek konsumenta, producenta. zdrowa konkurencja,lekarz, podmiotowość chorego , w obrocie farmaceutykami, można sobie między bajki włożyć.
    Dlaczego tak się dzieje: producent zrobi wszystko dla zysku, nawet powiesi … „Cygana”. Jest to również w interesie NFZ, któremu, również zależy na wysokim obrocie.
    To wszystko pachnie korupcją, a nawet śmierdzi.

  12. @andrzej52
    Ryczałt jest funkcją konkretnego preparatu konkretnej firmy i konkretnego rozpoznania. Ntomiast w obrębie tej smej refundacji można zmienić, farmaceuta ma nawet obowiązek poinformować o możliwości takiej zmiany.

  13. @Wacław1
    Radzę wybrać się po kilku aptekach, bo w wiekszości wisi możliwość o zamianie. Farmceuta nie ma takiej możliwości tylko w przypadku gdy lekarz napisze „NZ” (nie zamieniać) na recepcie.

    A pani farmaceutkę radzę powiedzieć, że za niepoinformowanie pacjenta o prwie do zamiany jest kar 50 zł (z tym że w przeszłości kontroler stawał sobie w kolejeczce, przypatrywał się i na koniec potrafił zainkasować po kilka stów – od każdego pacjenta przed nim po 50 zł; nie wiem, jak to robią teraz)